06.02.2008

Süleyman Demirel

Süleyman Demirel 1924 yılında Isparta'nın İslamköy bucağında dünyaya geldi. İlkokulu İslamköy'de,
ortaokulu Afyon'da okudu. 1949 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi inşaat mühendisliğinden mezun
olduktan sonra ABD'ye gitti. Orada sulama ve elektrik konularında araştırma yaptıktan sonra
Türkiye'ye döndü. 1955 yılında DSİ (Devlet Su İşleri)'de Barajlar Dairesi Başkanı oldu. 27 Mayıs 1960
yılında bu görevinden alındı ve sonrasında bir süre serbest mühendislik ve ODTÜ (Orta Doğu Teknik
Ünversitesi)'de öğretim üyeliği yaptı. Bu dönemde Boğaz Köprüsü'nün projesini hazırlayan ABD'li
Morrison Knudsen Şirketininde Türkiye temsilciliğini yaptı. Siyasal yaşama 1962 yılında üye olduğu
Adalet Partisi'nde başladı. Partinin 1964 kongresinde büyük çoğunlukla parti genel başkanlığına
seçildi. 1965 yılında Suat Hayri Ürgüplü'nün başkanlığını yaptığı koalisyon hükümetinde başbakan
yardımcılığı ve devlet bakanlığı yaptı. Bu dönemde milletvekili değildi. Fakat aynı yıl yapılan
seçimlerde Isparta milletvekili seçildi. Partisi TBMM'de çoğunluğu sağlayınca başbakan oldu.
27 Mayıs'tan sonra ilk kez koalisyona gidilmeden kurulan hükümetin ve Türkiye Cumhuriyeti'nin
13. başbakanı oldu. Süleyman Demirel ve partisi 1969 seçimlerinde de çoğunluğu sağladı. Parti
içindeki huzursuzluktan dolayı oluşan muhalif cephe bütçe oylamasında karşı oy verince Demirel
başbakanlıktan çekildi. Mart 1970'te tekrar hükümet kurmakla görevlendirildi. Fakat 12 Mart 1971
darbesi ile görevinden çekilmek zorunda kaldı. Demirel'in başında bulunduğu Adalet partisi bu dönem
boyunca kurulan hükümetlere güven oyu verdi. 14 Ekim 1973 yılında yapılan seçimlerde Adalet Partisi
ilk kez Cumhuriyet Halk Partisi'nden sonra ikinci parti oldu. Fakat CHP'de çoğunluğu sağlayamayınca
1980'e kadar koalisyon ve azınlık hükümetleri dönemi sürdü. Demirel 1977 ve 1979 yıllarında iki kez
sağ partilerle "Milliyetçi Cephe" adı altında koalisyon hükümeti kurdu. 1979 yılında kurduğu azınlık
hükümetinde başbakanlık yaptı. 12 Eylül 1980'deki askeri darbe ile parlamento fesh edilince diğer
parti yöneticileri ile birlikte Gelibolu-Hamzaköy'de gözaltında tutuldu. 1982 Anayasası ile birlikte
yürürlüğe giren geçici dördüncü madde 10 yıl boyunca siyaset yapmasını yasakladı. Bu karar diğer siyasi
parti yöneticileri içinde geçerliydi. Demirel 1983'te bu yasağı çiğnediği gerekçesi ile Çanakkale-Zincirbozan'da
zorunlu ikamet etme cezasına çarptırıldı. 1987 yılında yapılan referandumla Demirel ve bazı eski siyasetçilerin
yasağı kaldırıldı. Demirel aynı yıl Doğru Yol Partisi genel başkanlığına seçildi ve aynı yıl yapılan seçimlerde
Ispart Milletvekili seçildi. Süleyman Demirel 7 defa başbakanlık ve 1 defada cumhurbaşkanlığı yaptı. Türkiye
Cumhuriyeti'nin 9. cumhurbaşkanıydı.

0 yorum: