Nelson Mandela (1918-....)

Güney Afrika'da siyahlara karşı yürütülen ırkçı politikalara karşı direnişi ile sembolleşen,
tutuklu olduğu dönemde tüm dünyadaki insan hakları mücadelelerinin idolü haline gelen müebbet hapse çarptırılmış siyahi önderdir. Nelson Mandela afrikalı bir kabilenin şefi olarak 1918 yılında dünyaya geldi. 1942 yılında Witwatersrand Üniversitesi'nin hukuk bölümünü bitirdi. Bu dönemden sonra ırkçılığa karşı mücadelede etkin rol oynadı. 1944'te siyahların siyasal partisi olan Afrika Ulusal Kongresi'ne katıldı. Mandela'nın faaliyetleri Güney Afrika hükümetini rahatsız etmeye başlayınca vatana ihanetle suçlanıp yargılandıysada 1961 yılında aklandı. Mandela 1960 yılında Afrika Ulusal Kongresi yasadışı ilan edilince gerilla hareketi ile gelişen silahlı eylemleri destekledi. 1962 yılında tutuklanarak 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hapiste bulunduğu sırada Johannesburg'taki bir örgüt merkezinde bulunan silah yüzünden, Mandela ve arkadaşlarının bu silahı saklayan örgütle ilişkisini ortaya çıkardı. Mandela Rivonia davası olarak bilinen davada yeniden yargılandı. Hükümeti devirmeye çalışmakla suçlanan Mandela, ırkçı yönetimin silahlı mücadeleden başka bir yol bırakmadığını savundu. Yargılama sonunda 1964 yılında ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Eşi Winnie Mandela kocasının davasını sürdürdü ve onun serbest bırakılması için yıllarca mücadele etti. Eylem ve konuşmaları sürekli kısıtlanan Bayan Mandela hakkında soruşturmalar açıldı. Bir buçuk yıla yakın hapiste kaldı ve uzun yıllar ülke içinde sürgünde tutuldu. 1980'lerde dünyanın her tarafında Mandela'nın serbest bırakılması için baskılar arttı. Bu baskılar sonucu Afrika Ulusal Kongresi ve öbür muhalefet grupları yasallaştı ve 27 yılını hapiste geçiren Mandela 72 yaşındayken 11 Şubat 1990 yılında serbest kaldı. Mandela hayatı boyunca 100'den fazla ödül aldı. 1962’de Lenin Barış Ödülü, 1979'da Nehrü Ödülü, 1981'de Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü, 1983'de UNESCO'nun Simon Bolivar Ödülü, 1962’de Lenin Barış Ödülü, 1979'da Nehrü Ödülü, 1981'de Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü, 1983'de UNESCO'nun Simon Bolivar Ödülü ve aynı yıl Nobel Barış Ödülü'nü aldı. Fakat Türkiye Cumhuriyeti'nin 1992 yılında kendisine vermek istediği Atatürk Barış Ödülü'nü kabul etmedi. 1996 yılında eşi Winnie Mandela'dan ayrıldı. Doğumunun 80. yıldönümünde evlendiği Graça Mandela ile halen evlidir.